مشهورترین لقب‌های پردهی ایران و جهان

مشهورترین لقب‌های پردهی ایران و جهان


جام جم آنلاین: ذات و ساحت مدیوم جادویی پرده به شکل بارزی مستعد مشتقات بازی‌گونه و سرگرم‌کننده است. اعطای لقب از جانب جامعه پردهیی و رسانه‌ای به ستاره‌ها و کارگردان‌ها و دیگر عوامل تعیین کننده پرده هم یکی از رسوم نانوشته این فضاست و جدا از این رسانه شگفت‌انگیز و تاثیرگذار نیست. رسانه‌ها با نگاه به افکار عمومی و تماشاگران نخبه و پیگیر پرده پس از تثبیت جایگاه و موقعیت یک ستاره و بازیگر و کارگردان، باتوجه به ویژگی‌های شخصیتی و حرفه‌ای آنها، لقبی متناسب به بعضی از آنها اعطا می‌کنند، بدون هیچ تشریفات و تایید یک نهاد و مرجع رسمی البته. گاهی این لقب‌ها به‌دلیل نام و شهرت یک نقش خاص ستاره‌هاست و گاهی به‌دلیل شمایل و کاریزمای آنها در مسیر بازیگری و کارگردانی و فعالیت پردهیی. در این گزارش، به شکلی فهرست وار نگاهی گذری داریم به برخی از مهم‌ترین و مشهورترین لقب‌های پردهی ایران و جهان.

آقای بازیگر (عزت‌الله انتظامی)

بگو چی صدات کنیم؟!

هوشنگ گلمکانی، نویسنده و منتقد باسابقه پرده 21 سال پیش کتابی به نام «آقای بازیگر» تالیف کرد که به خانمدگی و آثار عزت‌الله انتظامی می‌پرداخت. همین عنوان بتدریج به لقب این بازیگر برجسته تبدیل شد و جامعه پردهیی بخوبی آن را پذیرفت. این لقب به معنای بی‌اعتنایی به شایستگی‌های دیگر آقایان بازیگر پردهی ایران نیست. ضمن این‌که تنوع نقش‌های انتظامی در فیلم‌های مختلفی چون گاو، اجاره‌نشین‌ها، ناصرالدین شاه آکتور پرده و مینای شهر خاموش هم مهر تائید مناسبی برای اعطای این لقب به اوست.


مادر پردهی ایران (رقیه چهره‌آزاد)

بگو چی صدات کنیم؟!

خانمان زیادی در پردهی ایران نقش مادر را به زیبایی بازی کرده‌اند، اما تقدیر اینطور بود که عنوان و لقب پردهی ایران بیش از همه به رقیه چهره آزاد، بازیگر نقش مادر در شاهکار علی حاتمی تعلق بگیرد. جامعه پردهیی و آقام هم روی این لقب و شایستگی اعطای آن اتفاق نظر دارند.


سعدی پردهی ایران (علی حاتمی)

بگو چی صدات کنیم؟!

نام علی حاتمی مترادف با پردهی ملی است، چرا که فیلم‌های او جزئیات پرشمار عناصر و المان‌های فرهنگی و اجتماعی یک خانمدگی اصیل و سنتی ایرانی را دارد. این مورد فقط هم مربوط به نشانه‌های ظاهری و اشیا نمی‌شود، بلکه به متن و ماهیت خانمدگی و خلقیات آدم‌ها هم مرتبط است. دیالوگ‌های موزون حاتمی، کم از شعر و ادبیات نداشت، لقب سعدی پردهی ایران عنوان شایسته‌ای برای اوست.


لیلای پردهی ایران (لیلا حاتمی)

بگو چی صدات کنیم؟!

برخی بازیگران باوجود بازی در نقش‌های متنوع، بیش از هر چیز با یک نقش خاص شناخته می‌شوند. قدرت این نقش‌آفرینی و شهرت ناشی از آن هم به قدری است که خود اسم آن نقش‌ها به یک لقب تبدیل می‌شود. نقش لیلا در فیلمی به همین نام به کارگردانی داریوش مهرجویی برای لیلا حاتمی هم همین حکم را دارد. ضمن این‌که اسم واقعی بازیگر این نقش هم لیلاست و همین همنشینی معنادار لیلای واقعی و لیلای پردهیی، منجر به تثبیت همیشگی لقب لیلای پردهی ایران برای حاتمی شد. همین موضوع به نوعی دیگر برای ترانه علیدوستی هم صدق می‌کند که شروع بازی‌اش در پرده با ایفای نقش دختری به نام ترانه در فیلم «من ترانه 15 سال دارم» بود.


فیلسوف پردهی ایران (داریوش مهرجویی)

بگو چی صدات کنیم؟!

داریوش مهرجویی که در جوانی به قصد تحصیل در پرده به آمریکا رفته بود، خیلی زود تغییر مسیر داد و فلسفه خواند. اما سرنوشت او با پرده گره خورده بود و پس از بازگشت به کشور، به کارگردانی رو آورد. اگر از فیلم اول و تجاری‌اش، الماس 33 بگذریم، مهرجویی در بیشتر آثارش، ردپای بارزی از فلسفه را با زبان پرده و به شکلی اکترانه به تصویر کشید. پس اعطای عنوان فیلسوف پردهی ایران به او بی دلیل نیست.


هامون پردهی ایران (خسرو شکیبایی)

بگو چی صدات کنیم؟!

خسرو شکیبایی نقش و بازی متنوع در پرده و تلویزیون زیاد دارد، اما او بیش از هر نقش با شخصیت حمید هامون در فیلم «هامون» داریوش مهرجویی شناخته می‌شود. شکیبایی با این نقش و فیلم به شهرت و محبوبیتی فوق العاده دست یافت و همین شمایل را در برخی فیلم‌ها و نقشهای دیگر هم تکرار کرد.


پدرسالار (محمدعلی کشاورز)

بگو چی صدات کنیم؟!

محمدعلی کشاورز از جمله بازیگران کهنه کار پرده و تلویزیون ایران با انبوهی نقش متنوع و پیچیده است. شعبان استخوانی هزاردستان، محمدابراهیم مادر و خوابگزار اعظم افسانه سلطان و شبان فقط برخی از نقش‌های ماندگار اوست. اما کشاورز با ایفای نقش پدرسالار در سریالی به همین نام، تصویری بی‌تکرار از شمایل پدری سلطه‌گر از خود نشان داد و همین لقب هم روی او ماند.


آقا هزارچهره (اکبر عبدی)

بگو چی صدات کنیم؟!

به گواه اهالی پرده بویژه طراحان چهره‌پردازی، چهره اکبر عبدی گریمخورترین چهره در میان بازیگران پردهی ایران است. این ویژگی را با استعداد و نبوغ این بازیگر ترکیب کنید و به برخی از ماندگارترین نقش‌های تاریخ این پرده برسید. از این‌رو به بازیگر فیلم‌های مادر، آدم برفی، خوابم می‌آد و اجاره نشین‌ها آقا هزارچهره می‌گویند.


بزرگ آقای بازیگری (علی نصیریان)

بگو چی صدات کنیم؟!

علی نصیریان یکی از اساتید بازیگری تئاتر، تلویزیون و پردهی ایران است و تنوع محسوس و چشمگیری در کارنامه او به چشم می‌خورد. او از آقا ساده لوح «آقای هالو» تا شخصیت سیاسی چون قاضی شارح «سربداران» را به بهترین شکل بازی کرد. نقش او در بوی پیراهن یوسف به‌دلیل همین قدرت بازیگری نسبتی با حاجی فتوحی میوه ممنوعه ندارد. بازی او به نقش بزرگ آقا دیوانسالار در «شهرزاد» باعث شد در این یکی دو سال اخیر او هم صاحب لقبی به‌عنوان بزرگ آقای بازیگری شود.


سیمین پردهی ایران (فاطمه معتمدآریا)

بگو چی صدات کنیم؟!

فاطمه معتمدآریا از جمله بازیگران توانای پردهی ایران است که با فیلم‌های ماندگاری چون گیلانه، روسری آبی و مسافران شناخته می‌شود. او در میان پردهگران و البته برخی تماشاگران پیگیرتر پرده به سیمین پردهی ایران معروف است. سیمین اسم مستعار فاطمه معتمدآریاست. ضمن این‌که کتابی با عنوان «نقش آبی سیمین» هم درباره کارنامه بازیگری او در بازار نشر وجود دارد.


نمونه‌های جهانی

سلطان هالیوود (کلارک گیبل)

بگو چی صدات کنیم؟!

پردهی جهان هم تا دلتان بخواهد به بازیگران و کارگردان‌های مختلف لقب‌های ریز و درشت اعطا کرده، به‌طوری‌که به محض شنیدن نام این ستاره‌ها، لقب‌هایشان هم بلافاصله به ذهن می‌آید. این چند لقب فقط مشتی نمونه خروار است: سلطان هالیوود (کلارک گیبل)، آقا هزارچهره (الک گینس)، پدرخوانده پرده (مارلون براندو)، استاد دلهره (آلفرد هیچکاک)، سامورایی پرده (آکیرا کوروساوا)، یاغی (سام پکین پا)، صورت سنگی (باستر کیتون)، پسر بد هالیوود (شان پن)، شورشی پرده (جیمز دین) و...